De stad Istanbul / must-see’s, cultuur en vervoer

Istanbul is echt een wereldstad. 14 miljoen mensen wonen er in de stad, die ook wel wordt gezien als de verbinding tussen het Europese en het Aziatische continent. Dit zorgt ervoor dat de stad op de ranglijst van grootste steden in populatie op de zevende plaats staat. Hiermee staat Istanbul (of: Istanboel) boven steden zoals Tokyo, Londen, Moskou en zelfs Mumbai. Omdat het een stad is met een zeestraat in het midden, de Bosporus, heeft het eigenlijk twee centrums. Het centrum  aan de Europese kant wordt als de belangrijkste gezien. Aan de Europese kant woont dan ook tweederde van de 14 miljoen inwoners. Vanwege de strategische ligging heeft de stad een rijke historie. De stad Istanbul heeft mede door de jaren heen verschillende namen gehad, waaronder Constantinopel en Byzantium. Istanbul Airport ligt aan de Europese kant terwijl Istanbul Sabiha Gokcen Airport aan de Aziatische kant ligt.

Must-see’s in de stad Istanbul

Door de rijke geschiedenis is Istanbul een heel diverse stad. Niet voor niets werd het in 2010 uitgeroepen tot een van de culturele hoofdsteden van Europa. Zowel in het Christendom als in de Islam is de stad namelijk heel belangrijk. Onder de Byzantijnse tijd was het Grieks-orthodoxe geloof erg belangrijk, samen met de Armeens-Apostolische kerk en het Jodendom. Toen de Armeniërs op grote schaal werden vermoord, de Joden naar de staat Israël vertrokken en er grote groepen Turken en Koerden naar de stad kwamen, is de bevolkingssamenstelling sinds de 20e eeuw erg veranderd. Toch zijn de bezienswaardigheden grotendeels hetzelfde gebleven.

Religieuze bouwwerken

Er zijn tientallen kerken in de stad Istanbul. Denk aan de Haghia Sofia, de Sint-Antoniuskathedraal, de Hagia Irene en de Pammakaristoskerk. Ook zijn er tientallen synagogen, een voorbeeld hiervan is de Neve Shalom-synagoge. Honderden moskeeën zijn er ook: de Süleymaniye-moekee, de Fatih-moskee en de Nieuwe Moskee. Ook zijn er genoeg paleizen: Topkapipaleis, Dolmabahçepaleis. Istanbul is een grote verzameling van religieuze bouwwerken.

Grote bazaar, Nieuwe moskee, Galatatoren en de muur

Er zijn ook nog andere prachtige bezienswaardigheden. De Grote Bazaar van Istanbul is eigenlijk meer een groot winkelcentrum. De kruidenbazaar staat bij de dierenmarkt en de Nieuwe Moskee, en bij de Galatabrug. Deze staat weer dichtbij de Galatatoren, waarvandaan je prachtig op de oude stad kunt uitkijken. Ook de Muren van Constantinopel zijn echt een bezienswaardigheid. Hiermee werd vroeger de stad verdedigd. Kroon op deze verdediging is wel de Gouden poort, een fort bij de oude stadspoort.

Ook het Kasteel van Roemelië, een kasteel dat werd gebouwd vlak voordat de stad werd ingenomen is erg mooi; het staat immers midden in de stad (aan de Bosporus). De Bosporus zelf siert de stad natuurlijk ook. Je kunt een boottocht maken over deze zeestraat. Er zijn drie bruggen over de Bosporus: de Bosporusbrug, de Fatih Sultan Mehmetbrug en de Yavuz Sultan Selimbrug. Een mooi plein in de stad is het Taksimplein.

Musea in de stad

Ook zijn er talloze musea in de stad Istanbul. Van kunstmusea (moderne kunst, Turkse en Islamitische kunst, oriëntalistische kunst of Mozaïek) tot en met religieuze musea, van musea over de oude leider Ataturk tot en met het archeologische museum van Istanbul. Ook is er een scheepvaartmuseum, een luchtvaartmuseum, een legermuseum, een museum van de geschiedenis van wetenschap en techniek in de islam en er is zelfs een UFO museum.

Culturele evenementen

Er zijn er ook veel culturele evenementen in de stad Istanbul. Zo is er een jaarlijkse kunstbeurs, een music festival, een jazz festival en een filmfestival. Istanbul had ook de grootste gaypride van oost-Europa; de Istanbul Pride. De editie van 2015 werd een uur voor tijd verboden en na de schandalen van 2016 waarbij relschoppers door de politie werden beschermd, toeristen en jongeren werden aangevallen, is nog maar de vraag of dit een vervolg krijgt. De edities van 2017 t/m 2020 zijn allemaal verboden.

Voetbal

Istanbul heeft grote voetbalclubs. De drie grootste clubs van het land zijn Beşiktaş, Fenerbahçe en Galatasaray. Deze drie komen allemaal uit Istanbul.

Openbaar vervoer in Istanbul

De taxi in Istanbul is niet erg duur. Ze zijn meestal geel en rijden werkelijk overal. Spreek wel een vaste prijs af of let erop dat hij de meter aanzet, terwijl je zelf de route checkt. Het starttarief is overdag vaak 2 Turkse Lira (günduz), ‘s avonds en ‘s ochtends vaak iets meer. Officiële taxi’s in Istanbul zijn geel en hebben het nummerbord ook op de zijkant van de taxi staan. De kosten voor tol is niet inclusief, dit komt op jouw rekening. Je kunt je natuurlijk ook lopend door de stad verplaatsen, maar ook met bussen, treinen, metro’s, tram, veerboot, taxi en zelfs met een kabelbaan. Ten slotte kun je natuurlijk ook met een auto door de stad rijden. Er is echter een spits waar echt rekening mee moet worden gehouden; deze begint om 5 uur ‘s middags en eindigt pas diep in de nacht.

Water

De Bosporus is in Istanbul erg belangrijk. Drie bruggen verbinden de stadshelfden met elkaar, evenals een autotunnel en een spoortunnel. Er zijn ook talloze ferry’s. De veerboten zijn snel en goedkoop, je betaalt zo’n 2 TL voor een oversteek.

Taxi

De taxi in Istanbul is niet erg duur. Ze zijn meestal geel en rijden werkelijk overal. Spreek wel een vaste prijs af of let erop dat hij de meter aanzet. Check ook zelf de route. Je kunt altijd ongeveer vragen wat een rit gaat kosten. Het starttarief is overdag vaak 2 Turkse Lira (günduz), in de avond en ‘s ochtends vroeg is het startarief vaak 3 Turkse Lira (geçe). Let wel goed op dat de taximeter wordt aangezet. Officiële taxi’s in Istanbul zijn geel en hebben het nummerbord ook op de zijkant van de taxi staan. De kosten voor tol is niet inclusief, dit komt op jouw rekening.

Mocht je een taxiritje willen boeken dan kun je het beste TaxiTender gebruiken.

Geschiedenis van Istanbul

Waarschijnlijk werd de stad Byzantium in het jaar 667 voor Christus gesticht door kolonisten uit Megara (Griekenland). De legende zegt dat de naam Byzantion was, naar de koning Byzas. Byzantium is de Latijnse versie van Byzantion. De Griekste stadsstaat floreerde totdat de Macedoniërs naar de stad kwamen en de stad veroverden. Enkele eeuwen later kwam de stad onder Romeins bestuur. De stad floreerde opnieuw.

Verhuizing van de Romeinse hoofdstad

Toen Constantijn de Grote, keizer van het Romeinse Rijk vanaf het jaar 306, de hoofdstad naar het Oosten wilde verplaatsen, benoemde hij Byzantium tot de hoofdstad van het Romeinse rijk. De stad had een gunstige locatie. Gemakkelijk te verdedigen en gelegen aan de Bosporus. Hierdoor kon het gemakkelijk belangrijke handelsroutes beheersen. Romeinse rijksinstellingen zoals kantoren voor de belasting en administratie verhuisden dus naar de nieuwe hoofdstad die voor de gelegenheid ook nog een nieuwe naam kreeg: Constantinopel. Rome bleef nog wel langere tijd belangrijk, maar nam in de loop der tijd van betekenis af omdat de elite van het Romeinse Rijk naar Constantinopel verhuisde.

De splitsing en het verval

Slechts 65 jaar lang was Constantinopel de hoofdstad van het Romeinse Rijk. Hierna splitste het Romeinse Rijk in tweeën en werd het Byzantijnse Rijk het Oostelijke Romeinse Rijk. Er werd flink in de stad geïnvesteerd. Tijdens de late oudheid en in de vroege middeleeuwen schitterde de stad. In 542 verloren zo’n 230.000 mensen hun leven aan de pest, een kleine 50% van het totale aantal inwoners destijds. In de eeuwen erna was het ook nog een belangrijke stad, voornamelijk orthodox-christelijk. Grieks was de officiële voertaal.

In het jaar 1204 werd de stad ingenomen door kruisvaarders. De stad werd geplunderd. Veel schatten werden naar West-Europa verscheept, of vernietigd. Veel schatten gingen naar Venetië, waar ze tot de dag van vandaag nog liggen. In het jaar 1261 heroverden de Grieken de stad weer. Helaas kwam het niet meer tot de oude glorie. Constantinopel raakte in verval. Hele wijken raakten verlaten en een flink aantal gebouwen werden afgebroken. De welvaart verplaatste zich naar west-Europa (Italië), waar de renaissance intrad.

Het Ottomaanse tijdperk

Op 29 mei 1453 viel de stad ten prooi aan de Ottomaanse sultan Mehmed II. Het Byzantijnse Rijk ging ten onder. Een vluchtelingenstroom van intellectuelen naar West-Europa kwam op gang. Het luidde het Ottomaanse tijdperk in. Sultan Mehmed II maakte Constantinopel direct tot hoofdstad van het Ottomaanse Rijk en zorgde voor een intensief opbouwprogramma. De Hagia Sophia werd een moskee. Nieuwe moskeeën herrezen en de handel trok weer aan. In 1600 woonden er meer mensen dan ooit in de religieus gemengde stad: Zo’n 60% was moslim en sprak Turks, 25% waren Grieken en de rest was Joods en Armeens. De Grieken hadden nog steeds het grootste gedeelte van de handel in handen.

Rond het jaar 1750 had het Ottomaanse Rijk het Midden-Oosten, Noord Afrika, de balkan en het gebied rond de Zwarte Zee in handen. Hierna maakte Griekenland zich onafhankelijk, gevolgd door Egypte. Het eens zo machtige Ottomaanse Rijk was in verval. Na de eerste wereldoorlog moest het Ottomaanse Rijk veel gebieden afstaan aan de overwinnaars. Er volgde nog een oorlog met de Grieken en veel Grieken maar ook Armeniërs verlieten het land. Het resulteerde in 1923 tot de Armeense genocide.

In 1930 veranderde de naam officieel in Istanbul. Na de tweede wereldoorlog groeide de stad explosief. Zo had de stad Istanbul in 1955 nog 1 miljoen inwoners, dit verdubbelde in 1970. In 1990 waren het ruim 7,5 miljoen inwoners, in 2014 officieel al meer dan 14 miljoen. Dit was tevens de laatste officiële volkstelling.